Ngày vía Thần Tài: vì sao giá vàng thường cao hơn?

Ngày nào và vì sao đông?

Ngày vía tính theo lịch âm nên ngày dương lịch thay đổi từng năm. Hoạt động mua vàng tập trung trong thời gian rất ngắn, có khi bắt đầu từ tối hôm trước và kéo dài hết mùng 10.

Nhu cầu trong ngày này chủ yếu đến từ tập tục cầu may. Điều đó không có nghĩa giá vàng bắt buộc phải tăng. Giá còn chịu ảnh hưởng từ thị trường thế giới, tỷ giá, nguồn cung trong nước và chính sách niêm yết của từng doanh nghiệp.

Ba thứ thường thấy vào ngày này

• Giá bán ra nhích lên so với vài ngày trước
• Khoảng cách hai cột rộng ra — tiệm nới biên để tự bảo vệ khi cầu biến động mạnh
• Xếp hàng dài ở các tiệm lớn, có nơi giới hạn số lượng mỗi khách

Tình trạng này không giống nhau ở mọi sản phẩm. Nhẫn trơn, vàng miếng nhỏ và linh vật có thể có mức giá hoặc tiền công khác nhau. Một thương hiệu cũng có thể niêm yết khác nhau giữa các khu vực.

Giá còn có thể đổi nhiều lần trong ngày. Bảng thấy vào buổi sáng chưa chắc được giữ nguyên đến chiều, nhất là khi giá thế giới hoặc tỷ giá biến động mạnh.

Giá vàng ngày vía gồm những phần nào?

Giá người mua trả không chỉ phụ thuộc vào giá vàng nguyên liệu. Một sản phẩm thường có các phần sau:

• Giá trị vàng thực tế dựa trên trọng lượng và độ tinh khiết
• Chênh lệch mua vào bán ra do doanh nghiệp niêm yết
• Tiền công nếu là nhẫn, linh vật hoặc sản phẩm có tạo hình
• Chi phí thương hiệu và bao bì đối với một số dòng sản phẩm
• Phụ phí khác nếu có, tùy chính sách từng nơi

Vì vậy, hai món đều ghi một chỉ vàng 9999 chưa chắc có cùng giá bán. Món tạo hình cầu kỳ thường có tiền công cao hơn nhẫn trơn. Bao bì đẹp không làm tăng lượng vàng bên trong, nhưng có thể được tính vào giá sản phẩm.

Vì sao khoảng cách rộng ra?

Khoảng cách giữa cột mua vào và bán ra là phần chênh tiệm giữ lại trong một vòng giao dịch hai chiều. Tuy nhiên, không phải toàn bộ khoản này đều là lợi nhuận. Nó còn giúp bù chi phí vận hành, biến động giá và rủi ro tồn hàng.

Ngày thường, tiệm có thể ước lượng tương đối rõ lượng khách mua và bán. Ngày cao điểm khó đoán hơn. Một mẫu có thể hết giữa buổi, trong khi giá thế giới lại thay đổi lúc hàng mới đang được vận chuyển hoặc gia công.

Nếu tiệm bán ra quá sát giá mua vào, một biến động nhỏ cũng có thể gây thiệt hại khi phải nhập lại hàng. Vì thế, doanh nghiệp thường để khoảng đệm lớn hơn trong thời điểm nhu cầu tăng mạnh.

Xem thêm bài vì sao mua vào bán ra lệch nhau.

Đọc đúng hai cột giá

Đây là chỗ người mới rất dễ nhìn nhầm:

• Khi khách mua vàng từ tiệm, con số cần nhìn là giá bán ra
• Khi khách bán vàng cho tiệm, con số cần nhìn là giá mua vào
• Giá bán ra thường cao hơn giá mua vào
• Hiệu giữa hai con số là khoảng cách mua bán

Giả sử một bảng giá có số liệu sau. Đây chỉ là số giả định để tập ước lượng, không phải giá hôm nay.

Ngày thường, khoảng cách là 200.000 đồng một chỉ. Ngày cao điểm, khoảng cách thành 400.000 đồng một chỉ.

Nếu một người mua một chỉ ở mức giả định 9.350.000 đồng rồi bán lại ngay theo cột mua vào 8.950.000 đồng, phần chênh đã là 400.000 đồng, chưa tính tiền công hay khoản trừ khác. Đây là lý do không thể chỉ nhìn giá bán ra tăng hay giảm mà bỏ qua cột mua vào.

Có thể tính tỷ lệ khoảng cách bằng cách lấy phần chênh chia cho giá bán ra. Với ví dụ trên, 400.000 đồng chia cho 9.350.000 đồng tương đương khoảng 4,28%.

Mua loại nào trong ngày này?

Nhiều người chọn món nhỏ mang tính lấy may như nhẫn một chỉ, miếng vàng nhỏ hoặc linh vật vàng. Mỗi loại có cấu trúc chi phí và cách thu mua lại khác nhau.

Món chế tác có hình thù thường kèm tiền công. Khi bán lại, tiền công này thường không được tính đủ. Tiệm chủ yếu định giá phần vàng thực tế, sau đó áp dụng chính sách thu mua của họ.

Nhẫn trơn cũng có thể có tiền công, chỉ là thường dễ nhận biết và dễ so sánh hơn sản phẩm cầu kỳ. Miếng nhỏ không mặc nhiên có chi phí thấp theo tỷ lệ, vì bao bì và công sản xuất được phân bổ trên trọng lượng ít hơn.

Ví dụ về tiền công

Giả sử một linh vật chứa đúng 1 chỉ vàng 9999. Giá vàng bán ra giả định là 9.350.000 đồng một chỉ và tiền công là 500.000 đồng. Tổng tiền thanh toán sẽ là:

• Phần vàng: 9.350.000 đồng
• Tiền công: 500.000 đồng
• Tổng giả định: 9.850.000 đồng

Nếu mức thu mua giả định tại thời điểm đó là 8.950.000 đồng một chỉ và tiền công không được hoàn lại, chênh lệch ban đầu là 900.000 đồng. Con số thực tế có thể khác vì mỗi nơi có chính sách riêng về sản phẩm còn nguyên vỉ, móp méo hoặc mất hóa đơn.

Với món nửa chỉ, tiền công cũng không nhất thiết giảm đúng một nửa. Chẳng hạn, phần vàng giả định có giá 4.675.000 đồng nhưng tiền công vẫn là 300.000 đồng. Khi đó tiền công tương đương khoảng 6,4% giá trị phần vàng. Cùng mức công 300.000 đồng trên món một chỉ thì tỷ lệ chỉ khoảng 3,2%.

Các số trên hoàn toàn là ví dụ để tập tính, không phải giá niêm yết hiện tại.

Có nên đi sớm không?

Nhiều tiệm mở cửa từ rất sớm trong ngày này. Các mẫu nhỏ như nhẫn một chỉ, nửa chỉ hoặc linh vật phổ biến có thể hết trước những mẫu khác. Đi sớm thường giúp giảm thời gian chờ và còn nhiều mẫu để lựa chọn.

Tuy nhiên, đi sớm không làm giá rẻ hơn. Giá được tính theo bảng niêm yết tại thời điểm giao dịch, không theo thứ tự xếp hàng. Nếu doanh nghiệp đổi bảng trong ngày, người đến sau có thể gặp mức khác người đến trước.

Một số nơi cho đặt trước hoặc thanh toán trực tuyến rồi nhận hàng sau. Cần đọc rõ đặt trước là giữ sản phẩm, giữ giá hay giữ cả hai. Ba khái niệm này không giống nhau.

Những việc cần kiểm tra tại quầy

Ngày đông khách dễ dẫn tới nhìn nhầm bảng, nhận nhầm trọng lượng hoặc bỏ qua điều kiện thu mua. Trước khi rời quầy, có thể kiểm tra:

• Tên sản phẩm và hàm lượng vàng trên hóa đơn
• Trọng lượng ghi theo chỉ, phân hoặc gram
• Giá bán ra được áp dụng vào đúng thời điểm
• Tiền công được ghi riêng hay đã nằm trong giá
• Vỉ, tem, mã sản phẩm và số sê ri nếu có
• Chính sách thu mua khi mất hóa đơn hoặc rách vỉ
• Số lượng món thực nhận có khớp hóa đơn hay không

Một chỉ bằng 3,75 gram. Một lượng, còn gọi là một cây, bằng 10 chỉ hoặc 37,5 gram. Một phân bằng 0,1 chỉ, tức 0,375 gram.

Nếu sản phẩm ghi gram, có thể lấy số gram chia cho 3,75 để ước ra số chỉ. Ví dụ, món nặng 1,875 gram tương đương 0,5 chỉ.

Sau ngày vía thì sao?

Khi nhu cầu trở lại mức bình thường, khoảng cách hai cột thường có thể hẹp lại. Nhưng đây không phải quy luật bắt buộc. Giá vàng không tự động quay về mức trước ngày vía.

Nếu thị trường thế giới tăng mạnh, tỷ giá thay đổi hoặc nguồn cung trong nước biến động, giá sau ngày vía vẫn có thể cao hơn. Trường hợp thị trường chung đi xuống, giá cũng có thể giảm dù nhu cầu trong nước vừa trải qua một ngày cao điểm.

Do đó, việc so giá cần tách thành hai câu hỏi:

• Giá vàng nguyên liệu đang thay đổi ra sao?
• Khoảng cách mua vào bán ra của đúng sản phẩm đang rộng hay hẹp?

Chỉ nhìn một cột hoặc một ngày riêng lẻ rất dễ tạo cảm giác sai về xu hướng.

Hiểu lầm hay gặp

Ngày vía luôn là ngày giá cao nhất năm

Không có quy luật như vậy. Nhu cầu trong nước thường tăng, nhưng đỉnh giá của cả năm còn phụ thuộc thị trường quốc tế, tỷ giá và nhiều yếu tố khác. Có năm mức giá cao hơn xuất hiện vào một thời điểm hoàn toàn khác.

Cùng một chỉ thì sản phẩm nào cũng có giá như nhau

Không đúng. Một chỉ mô tả trọng lượng, chưa nói hết tuổi vàng, tiền công, thương hiệu và chính sách thu mua. Một chỉ vàng 9999 và một chỉ vàng 18K cũng chứa lượng vàng nguyên chất khác nhau.

Linh vật bán lại vẫn được tính cả tiền tạo hình

Phần tạo hình thường được xem là tiền công. Khi thu mua lại, nhiều nơi chủ yếu tính phần vàng, không hoàn đủ công chế tác. Chính sách cụ thể cần được ghi hoặc giải thích trên hóa đơn.

Sản phẩm còn nguyên vỉ luôn được thu đúng giá bảng

Giá bảng có thể chỉ áp dụng cho đúng thương hiệu, đúng loại và đủ điều kiện. Mất vỉ, rách tem, móp sản phẩm hoặc bán sang hệ thống khác có thể làm cách định giá thay đổi.

Giá niêm yết trên mạng luôn là giá cuối cùng

Bảng trực tuyến có thể chậm vài phút so với quầy hoặc vừa đổi trong lúc khách thanh toán. Ngoài ra, tiền công của từng mẫu có thể không xuất hiện ngay trên bảng giá vàng chung.

Trường hợp đặc biệt cần để ý

Vàng mua từ thương hiệu này có thể được một thương hiệu khác kiểm định lại trước khi báo giá. Việc kiểm định có thể mất thời gian và cách tính không giống chính sách thu lại hàng của chính nơi đã bán.

Trang sức gắn đá thường được cân và định giá khác nhẫn trơn. Viên đá, dây buộc, móc hoặc phụ kiện không phải vàng có thể bị loại khỏi trọng lượng tính tiền.

Sản phẩm ép vỉ đôi khi được báo theo từng miếng thay vì lấy giá mỗi chỉ nhân thẳng với trọng lượng. Với loại này, cần so đúng dòng sản phẩm trên bảng, không lấy giá nhẫn trơn để thay thế.

Đơn đặt trước cũng cần xem mốc chốt giá. Có nơi chốt lúc thanh toán, có nơi tính lúc nhận hàng. Nếu chỉ giữ mẫu mà chưa giữ giá, tổng tiền vẫn có thể thay đổi.

Tự theo dõi bằng số

Cách rõ nhất là nhìn số thực tế thay vì nghe truyền miệng. Bảng giá vàng ghi hai cột mua vào, bán ra và mốc giờ niêm yết, cập nhật 15 phút một lần.

Khi theo dõi, hãy ghi cùng một sản phẩm, cùng một thương hiệu và cùng đơn vị. So nhẫn trơn của nơi này với linh vật của nơi khác sẽ không cho kết quả có ý nghĩa.

Ví dụ giả định, khoảng cách trước ngày vía là 220.000 đồng một chỉ, trong ngày là 420.000 đồng và hôm sau là 260.000 đồng. Dãy số này cho thấy biên mua bán đã mở rộng rồi thu hẹp. Nó chưa đủ để kết luận giá vàng chung tăng hay giảm, vì muốn biết điều đó còn phải so riêng từng cột.

Hỏi nhanh

Ngày vía Thần Tài là ngày dương lịch nào?

Ngày vía luôn là mùng 10 tháng Giêng âm lịch, nhưng ngày dương thay đổi theo từng năm. Cần đối chiếu lịch âm của năm đang xem.

Giá trong ngày có đổi nhiều lần không?

Có thể. Doanh nghiệp có thể điều chỉnh bảng khi giá thế giới, tỷ giá hoặc cung cầu thay đổi. Vì vậy, mốc giờ trên bảng quan trọng không kém con số niêm yết.

Vì sao mua một món nhỏ mà tiền công vẫn đáng kể?

Công tạo khuôn, ép vỉ, đóng gói và phân phối không giảm hoàn toàn theo trọng lượng vàng. Vì thế, món càng nhỏ thì tiền công có thể chiếm tỷ lệ càng lớn trong tổng tiền.

Bảng giá vàng dùng để đối chiếu số liệu và thời điểm cập nhật. Trang không mua bán vàng, không đưa ra chỉ dẫn giao dịch. Số liệu chỉ để tham khảo.