Vì sao vàng SJC đắt hơn vàng thế giới quy đổi?

Trả lời ngắn

Độ tinh khiết giống nhau không có nghĩa giá bán phải giống nhau. Giá vàng thế giới chủ yếu phản ánh giá kim loại vàng trên thị trường quốc tế. Giá một miếng SJC còn chịu tác động của nguồn cung trong nước, khả năng mua bán lại, chi phí đưa vàng ra thị trường và nhu cầu đối với riêng thương hiệu SJC.

Có thể hiểu giá SJC gồm hai phần:

• Giá trị phần vàng tính theo giá thế giới quy đổi
• Phần chênh trong nước hình thành từ cung cầu, chi phí và đặc điểm của thị trường Việt Nam

Phần chênh thứ hai có thể thay đổi nhanh dù độ tinh khiết của miếng vàng vẫn là 99,99%.

Tự tính khoảng chênh trong 3 bước

Bạn không cần tin ai, tự tính được:

• Lấy giá vàng thế giới tính bằng đô la mỗi ounce, nhân với tỷ giá bán đô la
• Chia kết quả cho 8,29426 để ra giá mỗi chỉ
• Lấy giá bán ra của vàng miếng SJC trừ giá thế giới vừa quy đổi

Trang đã tính sẵn phép này ở trang vàng thế giới, hiện thẳng con số chênh lệch để bạn khỏi bấm máy tính.

Số 8,29426 xuất phát từ cách đổi đơn vị:

Một ounce vì thế tương đương khoảng 8,29426 chỉ. Công thức đầy đủ là:

Giá thế giới quy đổi mỗi chỉ bằng giá USD mỗi ounce nhân tỷ giá VND mỗi USD, rồi chia 8,29426.

Muốn đổi sang giá mỗi lượng, lấy kết quả mỗi chỉ nhân tiếp với 10.

Ví dụ tính bằng số giả định

Giả sử để tập ước lượng:

• Giá vàng thế giới là 3.200 USD mỗi ounce
• Tỷ giá bán USD là 26.000 đồng
• Giá bán SJC là 112 triệu đồng mỗi lượng

Trước hết, một ounce vàng quy ra tiền Việt là 3.200 nhân 26.000, bằng 83,2 triệu đồng.

Lấy 83,2 triệu đồng chia 8,29426, ta được khoảng 10,03 triệu đồng mỗi chỉ. Một lượng bằng 10 chỉ nên giá thế giới quy đổi là khoảng 100,3 triệu đồng mỗi lượng.

Khoảng chênh khi đó là:

112 triệu đồng trừ 100,3 triệu đồng, bằng khoảng 11,7 triệu đồng mỗi lượng.

Nếu muốn nhìn theo tỷ lệ, lấy 11,7 triệu đồng chia 100,3 triệu đồng, kết quả khoảng 11,7%.

Toàn bộ số trong ví dụ là số giả định để tập tính, không phải giá của hôm nay. Giá thực tế thay đổi liên tục, cần lấy các con số cùng thời điểm trên bảng giá vàng và bảng tỷ giá.

Muốn so đúng phải dùng cùng đơn vị

Một lỗi rất thường gặp là lấy giá SJC theo lượng rồi so thẳng với giá thế giới theo ounce. Hai đơn vị này không bằng nhau:

• 1 ounce khoảng 31,1035 gram
• 1 lượng bằng 37,5 gram
• 1 lượng lớn hơn 1 ounce khoảng 20,56%

Cũng không được lấy giá SJC mỗi lượng so với giá thế giới quy đổi mỗi chỉ. Nếu bảng trong nước ghi triệu đồng mỗi lượng, kết quả quốc tế cũng phải đổi ra mỗi lượng.

Ngoài đơn vị, cần thống nhất chiều giá:

• So với giá bán ra SJC thì thường dùng tỷ giá bán USD
• So với giá mua vào SJC sẽ ra một con số khác
• Không trộn giá mua của nơi này với giá bán của nơi khác
• Không ghép giá thế giới buổi sáng với giá SJC cuối ngày

Cách tính nào cũng chỉ là một phép so sánh tham khảo. Giá vàng giao ngay quốc tế chưa bao gồm đầy đủ chi phí để có một miếng vàng SJC đóng vỉ và sẵn sàng giao tại quầy ở Việt Nam.

Ba nguyên nhân chính

Nguồn cung vàng miếng bị kiểm soát

Vàng miếng không phải mặt hàng mà bất kỳ cửa hàng nào cũng có thể tự nhập vàng nguyên liệu rồi dập miếng theo nhu cầu. Việc nhập khẩu, sản xuất và đưa vàng miếng ra thị trường chịu sự quản lý và điều kiện nhất định.

SJC là thương hiệu vàng miếng quen thuộc nhất tại Việt Nam, có mạng lưới mua bán lại rộng và được nhiều người nhận biết. Khi số người tìm mua SJC tăng nhanh nhưng lượng hàng bán ra không tăng tương ứng, giá SJC có thể tách xa giá vàng thế giới quy đổi.

Đây thường là lý do lớn nhất khiến khoảng chênh mở rộng. Giá quốc tế có thể đứng yên nhưng SJC vẫn tăng nếu thị trường trong nước thiếu hàng. Ngược lại, nguồn hàng bớt căng hoặc nhu cầu giảm thì khoảng chênh có thể thu hẹp dù giá thế giới không giảm.

Vàng nhẫn trơn thường có nguồn cung linh hoạt hơn vàng miếng SJC nên khoảng chênh với thế giới có thể hẹp hơn. Tuy vậy, điều này không đúng ở mọi thời điểm. Khi nhu cầu vàng nhẫn tăng mạnh, giá nhẫn cũng có thể lệch đáng kể.

Thuế, phí và chi phí gia công

Giá thế giới quy đổi chỉ là giá kim loại vàng nhân tỷ giá. Để vàng xuất hiện tại một điểm bán trong nước còn có thể phát sinh:

• Chi phí nhập khẩu và thực hiện thủ tục
• Chi phí vận chuyển, bảo hiểm và bảo vệ
• Chi phí kiểm định tuổi vàng
• Chi phí dập miếng, đóng vỉ và quản lý số sê-ri
• Chi phí lưu kho, phân phối và duy trì hệ thống mua lại
• Chi phí vốn khi doanh nghiệp phải giữ lượng hàng có giá trị lớn

Thuế và mức phí thực tế phụ thuộc loại vàng, nguồn hàng và quy định tại từng thời kỳ. Vì vậy không thể lấy một tỷ lệ thuế cố định rồi dùng cho mọi trường hợp.

Những khoản này tạo ra chênh lệch tự nhiên giữa vàng vật chất trong nước và giá giao ngay quốc tế. Tuy nhiên, khi khoảng cách lên rất cao, riêng tiền gia công hay đóng gói thường không giải thích được toàn bộ. Khi đó yếu tố cung cầu và khả năng tiếp cận nguồn vàng có vai trò lớn hơn.

Chênh lệch tỷ giá

Giá thế giới được niêm yết bằng USD, trong khi SJC được niêm yết bằng đồng Việt Nam. Chỉ cần tỷ giá thay đổi, giá quy đổi đã thay đổi dù giá vàng tính bằng USD đứng yên.

Giả sử giá vàng thế giới vẫn là 3.200 USD mỗi ounce:

Chênh 1.000 đồng trên mỗi USD trong ví dụ đã làm giá quy đổi một lượng thay đổi gần 3,9 triệu đồng.

Các số trên đều là giả định. Bảng cũng cho thấy vì sao hai người dùng hai nguồn tỷ giá khác nhau có thể tính ra hai mức chênh không giống nhau.

Thương hiệu và khả năng mua bán lại cũng có giá

Một miếng SJC không chỉ được nhìn như 37,5 gram vàng. Người mua còn quan tâm nơi nào nhận lại, cách kiểm tra thật giả, tình trạng bao bì và mức độ quen thuộc của thương hiệu.

Khi nhiều nơi sẵn sàng báo giá cho SJC, sản phẩm này có tính thanh khoản cao hơn. Thanh khoản ở đây chỉ khả năng đổi thành tiền tương đối thuận tiện, không có nghĩa lúc nào cũng bán được sát giá mua.

Sự quen thuộc có thể tạo ra một phần chênh mang tính thương hiệu. Hai sản phẩm cùng 99,99% vàng vẫn có giá khác nhau nếu mạng lưới mua lại, mức độ phổ biến và nguồn cung khác nhau.

Khoảng chênh nói lên điều gì?

Khoảng chênh là một dấu hiệu về độ căng của thị trường vàng vật chất trong nước:

• Chênh hẹp lại có thể cho thấy nguồn cung bớt căng, nhu cầu giảm hoặc giá thế giới tăng nhanh hơn giá trong nước
• Chênh rộng ra có thể do cầu vượt cung, tâm lý gom hàng, tỷ giá thay đổi hoặc giá trong nước phản ứng chậm với thế giới
• Chênh đi ngang cho thấy giá trong nước và giá quy đổi đang thay đổi gần tương đương nhau

Cần chú ý chữ có thể. Chỉ nhìn một ngày chưa đủ kết luận nguyên nhân. Khoảng chênh cũng không phải công cụ dự báo chắc chắn cho hướng đi tiếp theo của giá SJC hay giá quốc tế.

Ví dụ, chênh lệch có thể thu hẹp vì SJC giảm, nhưng cũng có thể thu hẹp vì vàng thế giới tăng nhanh hơn. Hai tình huống cho cùng kết quả số học nhưng diễn biến thị trường hoàn toàn khác nhau.

Đừng nhầm với chênh mua vào và bán ra

Có hai loại khoảng cách khác nhau:

Giả sử bằng số để dễ phân biệt:

• Giá thế giới quy đổi là 100,3 triệu đồng mỗi lượng
• Một nơi mua SJC ở 109 triệu đồng
• Nơi đó bán SJC ở 112 triệu đồng

Chênh SJC bán ra với thế giới là 11,7 triệu đồng mỗi lượng. Chênh mua vào với bán ra là 3 triệu đồng mỗi lượng. Đây là hai con số khác nhau.

Khoảng mua bán không đồng nghĩa toàn bộ là lợi nhuận ròng của cửa hàng. Trong đó còn có chi phí hoạt động, kiểm định, dự trữ hàng và rủi ro giá thay đổi lúc cửa hàng chưa bán lại được.

Xem thêm bài vì sao mua vào bán ra lệch nhau để phân biệt rõ hai khoản.

Những hiểu lầm hay gặp

Cùng 99,99% thì phải cùng giá

Độ tinh khiết chỉ cho biết tỷ lệ vàng. Giá của sản phẩm vật chất còn phụ thuộc trọng lượng, thương hiệu, nguồn cung, bao bì, chi phí phân phối và khả năng mua lại.

Chênh với thế giới là phần cửa hàng giữ hết

Không phải. Khoảng chênh này hình thành trên toàn thị trường. Một cửa hàng riêng lẻ không thể tự quyết định giá quốc tế, tỷ giá hay tổng nguồn cung vàng miếng.

Giá thế giới tăng 1 triệu thì SJC cũng tăng 1 triệu

Không nhất thiết. SJC có thể tăng nhiều hơn, ít hơn hoặc tạm thời không đổi. Cung cầu trong nước và tỷ giá vẫn tác động riêng.

Khoảng chênh lớn rồi sẽ sớm trở về 0

Không có mốc thời gian cố định. Khoảng cách có thể tồn tại lâu, thu hẹp dần hoặc mở rộng thêm. Ngay cả khi thị trường thông suốt hơn, giá vàng vật chất vẫn thường có phần chi phí cao hơn giá giao ngay.

Dùng tỷ giá mua USD cũng được

Dùng tỷ giá nào sẽ phụ thuộc mục đích so sánh. Khi ước chi phí cần đồng Việt Nam để mua USD, tỷ giá bán thường sát logic hơn. Quan trọng nhất là ghi rõ nguồn và dùng nhất quán.

Trường hợp đặc biệt cần để ý

• Ngoài giờ giao dịch quốc tế: Giá thế giới có thể đang dùng mức đóng cửa gần nhất trong khi nơi bán trong nước vẫn điều chỉnh báo giá.
• Bao bì rách hoặc miếng vàng móp: Giá mua lại có thể khác vì cần kiểm định hoặc xử lý. Đây là vấn đề của món cụ thể, không phải chênh chung với thế giới.
• Khác địa phương hoặc hệ thống: Hai nơi có thể báo giá khác nhau do lượng hàng, chi phí và chính sách mua lại.
• Khác trọng lượng: Miếng 1 chỉ, 5 chỉ và 1 lượng có thể không có mức giá quy ra mỗi chỉ hoàn toàn giống nhau.
• Giá cập nhật lệch phút: Khi thị trường biến động nhanh, chỉ vài phút cũng đủ làm phép so sánh sai đáng kể.

Cách theo dõi có ý nghĩa hơn

Thay vì chỉ ghi một con số, có thể theo dõi cùng lúc:

• Giá thế giới quy đổi mỗi lượng
• Giá mua vào và bán ra SJC
• Chênh SJC với thế giới
• Chênh mua vào với bán ra
• Tỷ giá dùng để quy đổi
• Thời điểm cập nhật của từng dữ liệu

Nhìn chuỗi nhiều ngày sẽ hữu ích hơn nhìn một ảnh chụp tại một thời điểm. Bạn sẽ thấy khoảng chênh thay đổi do giá thế giới, tỷ giá hay giá trong nước.

Hỏi nhanh

Vì sao vàng nhẫn thường sát giá thế giới hơn SJC?

Nguồn cung nhẫn trơn thường linh hoạt hơn và có nhiều đơn vị sản xuất. Tuy nhiên, nhẫn vẫn có chi phí gia công, phân phối và chênh mua bán nên không bằng đúng giá thế giới quy đổi.

Khoảng chênh bao nhiêu là hợp lý?

Không có một mức cố định áp dụng cho mọi thời điểm. Cần so với lịch sử gần đây, nguồn cung, tỷ giá và diễn biến của cả giá mua lẫn giá bán.

Có thể lấy giá mua SJC để tính chênh không?

Có, nhưng phải ghi rõ đó là chênh theo chiều mua vào. Nếu muốn biết số tiền khách phải trả tại quầy cao hơn thế giới bao nhiêu, cần dùng giá bán ra SJC.

Số liệu trên trang chỉ để tham khảo. Trang không kinh doanh vàng, không môi giới và không đưa ra lời khuyên đầu tư.