Vì sao giá vàng mua vào và bán ra lệch nhau?

Hai cột đó nghĩa là gì?

Nghe hơi ngược vì bảng giá được viết theo góc nhìn của tiệm vàng, không phải của khách.

• Tiệm bán ra vàng, tức là bạn đang mua
• Tiệm mua vào vàng, tức là bạn đang bán
• Giá bán ra thường nằm ở cột có con số cao hơn
• Giá mua vào thường nằm ở cột có con số thấp hơn

Nhớ một câu là đủ: con số cao hơn là số bạn phải trả khi mua cùng loại vàng tại cùng thời điểm.

Cần chú ý cụm cùng loại vàng. Không thể lấy giá mua vào của nhẫn trơn so với giá bán ra của vàng miếng rồi gọi phần chênh đó là khoảng cách mua bán. Hai con số phải thuộc cùng một dòng, cùng thương hiệu, cùng khu vực và cùng thời điểm niêm yết.

Khoảng cách mua bán được tính thế nào?

Khoảng cách mua bán, còn gọi là chênh lệch mua vào bán ra, được tính bằng cách lấy giá bán ra trừ giá mua vào.

Giả sử một bảng giá ghi:

Khoảng cách là 14.540.000 trừ 14.240.000 bằng 300.000 đồng mỗi chỉ.

Ở Việt Nam, giá vàng còn thường được niêm yết theo lượng. Một lượng bằng 10 chỉ, vì vậy mức chênh 300.000 đồng mỗi chỉ tương đương 3.000.000 đồng mỗi lượng.

Các con số trên chỉ là ví dụ giả định để tập cách tính, không phải giá vàng hôm nay. Giá thực tế cần xem đúng mốc giờ trên bảng giá vàng.

Khoảng cách bao nhiêu là thường gặp?

Mức chênh không cố định. Nó thay đổi theo loại vàng, thương hiệu, địa phương và tình trạng thị trường. Trong những giai đoạn tương đối ổn định, người đọc có thể gặp các khoảng tham khảo sau:

Đây không phải khung giá bắt buộc. Khi giá thế giới biến động nhanh hoặc nguồn hàng trong nước mất cân đối, khoảng cách có thể vượt các mức tham khảo này.

Vàng nữ trang thường chênh nhiều vì giá lúc mua không chỉ có phần vàng. Người mua còn trả tiền thiết kế, tiền công thợ, chi phí gắn đá, đánh bóng và phân phối. Khi bán lại, món hàng thường được định giá chủ yếu theo trọng lượng vàng thực tế và độ tinh khiết. Phần tiền công ban đầu rất khó được tính lại đầy đủ.

Nó ảnh hưởng đến số tiền của bạn thế nào?

Giả sử bạn mua một chỉ vàng theo mức bán ra giả định là 14.540.000 đồng. Nếu giá niêm yết không thay đổi và tiệm mua lại ở mức 14.240.000 đồng, phép tính sẽ là:

• Số tiền đã trả là 14.540.000 đồng
• Số tiền nhận lại là 14.240.000 đồng
• Phần chênh là 300.000 đồng

Nếu giao dịch một lượng, tức 10 chỉ, phần chênh theo ví dụ sẽ thành 3.000.000 đồng.

Đây là lý do một người vừa mua xong rồi bán lại ngay có thể nhận về ít hơn dù giá thị trường chưa đổi. Khoản giảm ban đầu đến từ việc giao dịch qua hai chiều giá khác nhau.

Muốn tự ước lượng cho khối lượng bất kỳ, có thể lấy chênh lệch mỗi chỉ nhân với số chỉ.

• Nửa chỉ với mức chênh 300.000 đồng mỗi chỉ tương ứng 150.000 đồng
• Hai chỉ tương ứng 600.000 đồng
• Năm chỉ tương ứng 1.500.000 đồng
• Một lượng tương ứng 3.000.000 đồng

Các phép tính này chưa bao gồm phí kiểm định, hao hụt, tiền công nữ trang hoặc cách định giá riêng của từng nơi.

Giá phải thay đổi bao nhiêu mới bù được khoảng cách?

Nhiều người chỉ nhìn giá mua vào hôm nay so với giá bán ra hôm qua nên rất dễ tính sai. Muốn biết mức giá bán lại đã bù được khoảng cách hay chưa, phải so giá mua vào mới của tiệm với giá bán ra tại thời điểm đã mua.

Giả sử bạn mua một chỉ với giá giả định 14.540.000 đồng. Sau đó có ba tình huống:

Điểm cần nhìn là cột mua vào ở thời điểm bán lại. Việc giá bán ra trên bảng đã vượt 14.540.000 đồng chưa nói lên số tiền thực nhận, vì tiệm không mua lại theo giá bán ra.

Với nữ trang, phép so sánh còn phải tách tiền công. Một chiếc nhẫn giả định có tổng giá thanh toán 12.000.000 đồng, trong đó phần vàng được tính 10.500.000 đồng và tiền công là 1.500.000 đồng. Khi bán lại, tiệm có thể chỉ định giá phần vàng sau khi kiểm tra tuổi vàng, trọng lượng và tình trạng món. Vì vậy, không thể lấy riêng biến động giá vàng để suy ra đầy đủ số tiền nhận lại.

Khoảng cách có phải toàn bộ lợi nhuận của tiệm không?

Không hẳn. Gọi đó là phần tiệm hưởng là cách nói nhanh để người đọc hiểu cơ chế hai giá. Trên thực tế, chênh lệch mua bán là khoảng đệm gộp, chưa phải toàn bộ khoản còn lại sau chi phí.

Tiệm còn phải xử lý nhiều khoản và rủi ro:

• Giá có thể đổi trong lúc tiệm đang giữ hàng
• Vàng mua lại phải được cân, kiểm tra và phân loại
• Món không đúng tuổi vàng có thể phải nấu lại hoặc tinh luyện
• Vàng miếng rách bao bì, móp hoặc khó xác minh có thể phát sinh kiểm định
• Cửa hàng có chi phí nhân sự, mặt bằng, vận chuyển và bảo quản
• Nguồn hàng mua vào và nhu cầu bán ra không phải lúc nào cũng cân bằng

Vì thế, không thể lấy mức chênh nhân với toàn bộ lượng giao dịch rồi kết luận đó là lợi nhuận ròng của đơn vị niêm yết.

Vì sao khoảng cách lúc rộng, lúc hẹp?

Giá biến động nhanh

Khi giá quốc tế hoặc giá trong nước nhảy mạnh trong thời gian ngắn, tiệm khó biết số vàng vừa mua vào sẽ được bán ở mức nào. Khoảng cách thường được nới rộng để tạo vùng đệm trước rủi ro đổi giá.

Khi thị trường yên hơn và giá cập nhật ít giật mạnh, hai chiều có thể tiến gần nhau hơn. Tuy nhiên, mức chênh còn phụ thuộc nguồn cung nên không phải cứ giá đứng yên là khoảng cách lập tức thu hẹp.

Nguồn hàng và nhu cầu không cân bằng

Nếu nhiều người cùng tìm một loại vàng nhưng lượng hàng sẵn có ít, giá bán ra có thể tăng nhanh hơn giá mua vào. Ngược lại, khi lượng khách mang vàng tới bán tăng mạnh, tiệm có thể hạ giá mua vào để hạn chế lượng hàng tồn.

Điều này giải thích vì sao vàng miếng và nhẫn trơn có thể cùng tăng giá nhưng khoảng cách mua bán lại không giống nhau.

Thời điểm có nhu cầu cao

Những ngày lễ, dịp cưới hỏi hoặc ngày vía Thần Tài thường có lượng giao dịch lớn. Khoảng cách có thể rộng hơn ngày thường, nhưng không phải mọi thương hiệu đều điều chỉnh giống nhau.

Đặc điểm của từng sản phẩm

Vàng miếng có tiêu chuẩn và thương hiệu rõ nên dễ định giá hơn. Nhẫn trơn còn phụ thuộc đơn vị sản xuất và khả năng mua lại. Nữ trang phải xét tuổi vàng, mối hàn, đá gắn kèm và hao mòn nên hai chiều thường cách xa hơn.

Cách đọc bảng giá để không nhầm

Trước khi tính chênh lệch, hãy kiểm tra lần lượt:

• Đúng tên sản phẩm, chẳng hạn vàng miếng hay nhẫn trơn
• Đúng hàm lượng, chẳng hạn 9999, 18K hoặc 14K
• Đúng thương hiệu và khu vực niêm yết
• Đúng đơn vị là chỉ, lượng, gram hay nghìn đồng
• Đúng mốc giờ cập nhật
• So hai cột trên cùng một dòng

Nếu bảng ghi đơn vị nghìn đồng mỗi lượng, con số 145.400 nghĩa là 145.400.000 đồng một lượng. Chia cho 10 mới ra 14.540.000 đồng một chỉ. Bỏ sót chữ nghìn hoặc nhầm lượng thành chỉ sẽ làm kết quả sai gấp 10 hoặc 1.000 lần.

Những trường hợp giá mua lại có thể khác bảng

Giá niêm yết thường áp dụng cho sản phẩm đáp ứng điều kiện của đơn vị mua lại. Số tiền thực tế có thể khác khi:

• Vàng miếng bị cong, trầy hoặc rách bao bì
• Sản phẩm không còn hóa đơn hay giấy xác nhận cần thiết
• Vàng được mua tại thương hiệu khác
• Nữ trang có đá nhưng bảng giá chỉ tính trọng lượng vàng
• Món có nhiều mối hàn hoặc không xác định ngay được tuổi vàng
• Khối lượng cân thực tế khác khối lượng ghi trên hóa đơn
• Giá thay đổi trong lúc chờ kiểm tra sản phẩm

Với nữ trang gắn đá, cần hỏi rõ trọng lượng ghi trên hóa đơn là tổng trọng lượng cả món hay chỉ riêng phần vàng. Tiệm có thể tháo hoặc loại trọng lượng đá trước khi tính giá trị kim loại.

Ba hiểu lầm hay gặp

Con số cao hơn là giá mình bán được

Không đúng. Con số cao hơn thường là giá tiệm bán ra, tức số tiền khách trả khi mua. Khi khách bán vàng cho tiệm, cần nhìn cột mua vào.

Giá bán ra tăng là mình đã bù được chênh lệch

Chưa đủ căn cứ. Phải nhìn giá mua vào mới. Giá bán ra có thể tăng nhưng giá mua vào vẫn thấp hơn số tiền bạn từng trả.

Tiệm nào có giá bán thấp nhất cũng có giao dịch tốt nhất

Không thể kết luận chỉ từ một cột. Một nơi có giá bán ra thấp nhưng giá mua vào cũng thấp, khiến khoảng cách vẫn rộng. Muốn so sánh, cần nhìn cả hai chiều, đúng cùng loại vàng và cùng thời điểm.

Xem ở đâu cho nhanh?

Bảng giá vàng ghi riêng giá mua vào và bán ra cho từng loại sản phẩm, kèm mốc giờ cập nhật. Khi xem trên điện thoại, hãy đọc tên dòng trước rồi mới đối chiếu hai cột, tránh nhìn lệch sang sản phẩm bên cạnh.

Cơ chế hai giá cũng xuất hiện ở giá bạc và tỷ giá ngoại tệ. Cách tính vẫn giống nhau: lấy giá bán ra trừ giá mua vào, sau đó nhân với khối lượng hoặc số đơn vị giao dịch.

Hỏi nhanh

Vì sao vừa mua vàng đã thấy số tiền bán lại thấp hơn?

Vì bạn mua theo giá bán ra nhưng tiệm nhận lại theo giá mua vào. Hai mức này đã có khoảng cách ngay cả khi giá thị trường đứng yên.

Một lượng vàng bằng bao nhiêu chỉ?

Một lượng bằng 10 chỉ, tương đương 37,5 gram. Muốn đổi mức chênh từ mỗi chỉ sang mỗi lượng, chỉ cần nhân với 10.

Có phải nơi nào cũng mua lại đúng giá niêm yết?

Không phải mọi trường hợp. Giá thực nhận còn phụ thuộc loại vàng, thương hiệu, hóa đơn, bao bì, tuổi vàng, trọng lượng và kết quả kiểm tra trực tiếp.

Số liệu trong các ví dụ là số giả định để tập ước lượng. Trang chỉ cung cấp thông tin tham khảo và không mua bán vàng.