Rút tiết kiệm trước hạn mất bao nhiêu lãi?

Khi tất toán sớm, tiền lãi đổi ra sao?

Tiền gửi có kỳ hạn là thỏa thuận để tiền nằm trong ngân hàng đến một ngày xác định. Đổi lại, ngân hàng áp dụng lãi suất có kỳ hạn. Ngày kết thúc được ghi là ngày đáo hạn.

Nếu lấy tiền ra trước ngày đó, kể cả chỉ sớm 1 ngày, giao dịch vẫn được xem là rút trước hạn. Cách xử lý phụ thuộc vào việc bạn rút toàn bộ hay chỉ rút một phần.

• Rút toàn bộ: toàn bộ thời gian đã gửi được tính lại theo mức lãi không kỳ hạn phù hợp với thỏa thuận và quy định hiện hành.
• Rút một phần: phần lấy ra được tính lãi không kỳ hạn. Phần còn lại tiếp tục hưởng mức lãi đang áp dụng cho khoản gửi.
• Không được rút một phần: nếu sản phẩm chỉ cho tất toán toàn bộ, bạn phải đóng cả sổ dù chỉ cần một phần tiền.

Khả năng rút một phần không giống nhau giữa mọi sản phẩm. Cần xem điều khoản trên sổ, hợp đồng hoặc ứng dụng trước khi xác nhận tất toán.

Lãi không kỳ hạn là gì?

Lãi không kỳ hạn là tiền lãi dành cho khoản tiền có thể rút linh hoạt, không phải chờ một ngày đáo hạn đã định. Vì người gửi có thể lấy tiền bất cứ lúc nào, mức lãi này thường thấp hơn nhiều so với lãi có kỳ hạn.

Khi rút trước hạn, ngân hàng không lấy lãi suất không kỳ hạn tại ngày mở sổ để tính. Mức được xét là lãi suất áp dụng tại thời điểm rút, theo đúng đối tượng khách hàng và loại tiền đã gửi.

Theo quy định hiện hành, mức lãi dùng cho khoản rút trước hạn không được vượt quá mức lãi tiền gửi không kỳ hạn thấp nhất tương ứng tại ngân hàng đó. Điều khoản của từng sản phẩm sẽ cho biết mức thực tế được áp dụng.

Công thức ước tính thường dùng là:

• Tiền lãi trước hạn bằng tiền gốc nhân lãi suất không kỳ hạn nhân số ngày thực gửi, rồi chia 365.
• Lãi suất phải đổi từ phần trăm sang số thập phân trước khi nhân.
• Ngân hàng tính theo số ngày thực tế, không tự động coi 8 tháng là một con số ngày cố định.

Điểm dễ nhầm nằm ở chỗ toàn bộ thời gian đã qua bị tính lại. Gửi được gần hết kỳ hạn không có nghĩa là phần lớn số tháng sẽ được hưởng lãi suất có kỳ hạn.

Có bị phạt khi lấy tiền sớm không?

Quy định về rút trước hạn không đặt ra một khoản phạt cố định áp dụng cho mọi sổ tiết kiệm. Trong trường hợp thông thường, số tiền khiến người gửi cảm thấy bị mất chính là phần chênh lệch giữa lãi có kỳ hạn và lãi không kỳ hạn.

Ví dụ, sổ ghi lãi có kỳ hạn cao hơn nhưng bị tất toán sớm. Ngân hàng tính lại lãi bằng mức không kỳ hạn. Tiền gốc vẫn được hoàn trả, còn tiền lãi nhận được thấp hơn dự tính ban đầu.

Tuy vậy, trước khi rút vẫn cần kiểm tra:

• Sản phẩm có cho rút trước hạn hay không.
• Có cho rút một phần hay chỉ được tất toán toàn bộ.
• Lãi đã được trả cuối kỳ, trả định kỳ hay trả trước.
• Có khoản phí dịch vụ nào được ghi trong hợp đồng hoặc biểu phí hay không.
• Thao tác trên ứng dụng có phải là rút một phần hay là đóng toàn bộ khoản gửi.

Chứng chỉ tiền gửi và một số sản phẩm có điều kiện riêng không hoàn toàn giống sổ tiết kiệm thông thường. Không nên lấy quy tắc của một sản phẩm để áp sang sản phẩm khác.

Ví dụ gửi 100 triệu và rút ở tháng thứ 8

Dưới đây là ví dụ giả định, không phải lãi suất đang niêm yết trên thị trường:

• Tiền gốc là 100.000.000 đồng.
• Kỳ hạn là 12 tháng.
• Lãi suất có kỳ hạn giả định là 6 phần trăm một năm.
• Lãi suất không kỳ hạn tại ngày rút giả định là 0,2 phần trăm một năm.
• Tháng thứ 8 được giả định là đúng 240 ngày sau ngày gửi.
• Nếu giữ đến hạn, khoảng thời gian được giả định là 365 ngày.
• Lãi được trả cuối kỳ và không có khoản khấu trừ khác.

Nếu rút toàn bộ vào ngày thứ 240:

• Tiền lãi bằng 100.000.000 nhân 0,2 phần trăm nhân 240 chia 365.
• Kết quả làm tròn là 131.507 đồng.
• Tổng tiền nhận về là khoảng 100.131.507 đồng.

Nếu giữ đủ kỳ hạn giả định:

• Tiền lãi bằng 100.000.000 nhân 6 phần trăm.
• Kết quả là 6.000.000 đồng.
• Tổng tiền nhận khi đáo hạn là 106.000.000 đồng.

Như vậy, trong ví dụ này, lấy tiền ở tháng thứ 8 khiến tiền lãi thấp hơn 5.868.493 đồng so với phương án chờ đủ ngày đáo hạn.

Đây là phép so sánh giữa nhận tiền tại ngày thứ 240 và nhận tiền tại ngày thứ 365. Người gửi lấy tiền sớm hơn 125 ngày, nên hai thời điểm nhận tiền không giống nhau.

Con số thực tế có thể khác vì một khoảng 8 tháng theo lịch có thể không phải đúng 240 ngày. Lãi suất không kỳ hạn, cách làm tròn và điều khoản trả lãi cũng tùy khoản gửi. Có thể nhập đúng ngày, đúng mức lãi trên hợp đồng vào công cụ tính lãi tiết kiệm để tự kiểm tra.

Rút một phần có đỡ mất lãi hơn không?

Nếu khoản gửi cho phép rút trước hạn một phần, chỉ phần tiền lấy ra bị tính lãi không kỳ hạn. Phần còn lại tiếp tục hưởng lãi suất đang áp dụng và giữ nguyên ngày đáo hạn.

Tiếp tục ví dụ giả định trên. Đến ngày thứ 240, người gửi chỉ cần 20.000.000 đồng và rút đúng số đó:

• Lãi của phần rút là 20.000.000 nhân 0,2 phần trăm nhân 240 chia 365.
• Kết quả làm tròn là 26.301 đồng.
• Phần 80.000.000 đồng còn lại tiếp tục nằm trong khoản gửi.
• Nếu phần còn lại giữ đủ 365 ngày với lãi giả định 6 phần trăm, tiền lãi của phần đó là 4.800.000 đồng.
• Tổng lãi của hai phần là khoảng 4.826.301 đồng.

So với việc toàn bộ 100 triệu cùng ở lại đến hạn, phần lãi chênh lệch là khoảng 1.173.699 đồng. Chỉ 20 triệu bị đổi sang lãi không kỳ hạn, thay vì cả 100 triệu.

Kết quả này chỉ đúng với các giả định đã nêu. Quan trọng hơn, nó chỉ áp dụng khi sản phẩm thực sự hỗ trợ rút một phần.

Chia thành nhiều sổ nhỏ để làm gì?

Giả sử có 100.000.000 đồng, thay vì để trong một sổ duy nhất, số tiền được chia thành 5 sổ, mỗi sổ 20.000.000 đồng. Nếu cần gấp 20 triệu, chỉ một sổ phải tất toán sớm. Bốn sổ còn lại vẫn chờ đến ngày đáo hạn.

Chia sổ mang lại khác biệt rõ nhất khi sản phẩm không cho rút một phần. Nếu khoản gửi đã hỗ trợ rút từng phần và giữ nguyên lãi cho số dư còn lại, hiệu quả về tiền lãi có thể gần giống việc chia nhỏ.

Số sổ và mệnh giá có thể căn theo nhu cầu tiền gấp thường gặp. Chẳng hạn, cùng 100 triệu có thể chia thành các phần 10 triệu, 20 triệu hoặc một số mức khác. Khi cần bao nhiêu thì tất toán tổ hợp gần với số tiền đó, thay vì đóng một khoản quá lớn.

Không cần chia thành quá nhiều khoản rất nhỏ. Làm vậy có thể khiến việc theo dõi ngày đáo hạn, hình thức tái tục và tài khoản nhận lãi trở nên rối. Một số sản phẩm còn có số tiền gửi tối thiểu hoặc lãi suất khác nhau theo số tiền, kỳ hạn và cách mở sổ.

Trước khi chia, cần so sánh cùng một loại sản phẩm:

• Các sổ nhỏ có được áp dụng cùng mức lãi với một sổ lớn hay không.
• Mức tiền gửi tối thiểu của mỗi sổ là bao nhiêu.
• Mỗi sổ có cho rút trước hạn hay không.
• Ngày đáo hạn và lựa chọn tự động tái tục của từng sổ.
• Tiền lãi được nhập gốc, chuyển sang tài khoản hay chờ nhận tại quầy.

Một cách khác là bố trí ngày đáo hạn lệch nhau. Khi đó, không phải toàn bộ tiền cùng bị khóa đến một ngày. Cách này cần dùng các kỳ hạn hoặc ngày gửi khác nhau, nên mức lãi của từng khoản có thể khác. Mọi phép so sánh phải dùng lãi suất chính thức tại ngày mở khoản gửi.

Nếu đã nhận lãi hàng tháng thì sao?

Sổ trả lãi định kỳ không có nghĩa là số lãi đã nhận sẽ được giữ nguyên khi tất toán sớm. Ngân hàng sẽ tính lại số lãi thực được hưởng theo điều khoản rút trước hạn.

Nếu tổng tiền lãi đã trả cao hơn số lãi không kỳ hạn được hưởng, phần chênh lệch có thể được trừ vào số tiền ngân hàng thanh toán khi đóng sổ. Với sản phẩm trả lãi trước, cách đối chiếu cũng tương tự.

Ví dụ giả định, ngân hàng đã chuyển tổng cộng 2.000.000 đồng tiền lãi định kỳ, nhưng sau khi tính lại người gửi chỉ được hưởng 100.000 đồng. Khoản chênh 1.900.000 đồng sẽ được đối chiếu khi tất toán theo hợp đồng. Đây là việc thu hồi phần lãi đã trả vượt mức thực được hưởng, không phải tự động là một khoản phạt mới.

Vì vậy, con số tiền gốc hiển thị trên sổ chưa chắc bằng đúng số tiền cuối cùng chuyển về tài khoản nếu lãi đã được trả trước hoặc trả định kỳ.

Kiểm tra gì trước khi bấm tất toán?

Trước khi xác nhận giao dịch, có thể ghi lại bốn con số: tiền cần dùng, tiền gốc của sổ, số ngày thực gửi và lãi suất không kỳ hạn áp dụng hôm đó. Sau đó yêu cầu hệ thống hoặc nhân viên cho biết số tiền thực nhận.

• Kiểm tra đúng ngày đáo hạn, không chỉ nhớ tháng đáo hạn.
• Xem lựa chọn hiện tại là rút một phần hay tất toán toàn bộ.
• Xem lãi suất không kỳ hạn được dùng để tính lại.
• Đối chiếu tiền lãi đã nhận trước đó.
• Kiểm tra trạng thái tự động tái tục.
• Lưu chứng từ thể hiện tiền gốc, tiền lãi và ngày tất toán.

Nếu sổ đã hoàn thành một kỳ và tự động sang kỳ mới, lãi của kỳ cũ thường đã được xác lập theo thỏa thuận. Rút trong kỳ mới có thể bị xem là rút trước hạn của kỳ mới. Cần nhìn ngày bắt đầu kỳ hiện tại thay vì chỉ nhìn ngày mở sổ đầu tiên.

Hiểu lầm hay gặp

Gửi được 8 tháng trong kỳ hạn 12 tháng thì hưởng 8 phần 12 của lãi kỳ hạn. Không phải cách tính thông thường khi rút toàn bộ trước hạn. Thời gian thực gửi thường được tính lại bằng lãi không kỳ hạn.

Rút một phần làm toàn bộ số dư mất lãi kỳ hạn. Không phải lúc nào cũng vậy. Nếu sản phẩm hỗ trợ rút một phần, phần còn lại được tiếp tục hưởng mức lãi đang áp dụng.

Lãi thấp hơn tức là ngân hàng phạt. Hai việc khác nhau. Lãi bị tính lại vì điều kiện kỳ hạn không được hoàn thành. Phí hoặc khoản thu riêng, nếu có, phải được kiểm tra trong điều khoản sản phẩm.

Chia nhỏ luôn tạo ra nhiều lãi hơn. Không hẳn. Việc chia nhỏ chủ yếu giới hạn số tiền phải tất toán sớm. Tổng lãi khi mọi sổ cùng mức lãi, cùng ngày gửi và cùng đáo hạn có thể không thay đổi đáng kể.

Rút sát ngày đáo hạn sẽ được tính gần bằng lãi kỳ hạn. Chỉ cần giao dịch diễn ra trước ngày đáo hạn thì vẫn là rút trước hạn. Cần lấy số tiền dự kiến từ ngân hàng để biết chênh lệch thực tế.

Hỏi nhanh

Rút trước hạn có mất tiền gốc không?

Thông thường tiền gốc vẫn được hoàn trả. Số tiền nhận về có thể thấp hơn mệnh giá ghi trên sổ nếu lãi đã được trả trước hoặc trả định kỳ và ngân hàng phải thu hồi phần lãi trả thừa.

Có thể rút đúng số tiền đang cần không?

Chỉ khi sản phẩm cho rút một phần. Nếu sản phẩm chỉ hỗ trợ tất toán toàn bộ, việc chia tiền thành nhiều sổ từ đầu giúp giới hạn khoản phải đóng sớm.

Làm sao biết chính xác mình nhận bao nhiêu?

Lấy tiền gốc, số ngày thực gửi và lãi suất không kỳ hạn do ngân hàng công bố tại ngày rút để tính thử. Sau đó đối chiếu với số tiền tất toán hiển thị trên ứng dụng hoặc xác nhận chính thức của ngân hàng. Các con số minh họa trong bài đều là giả định, không thay thế mức lãi ghi trên hợp đồng.