Quy định lãi suất ngân hàng hiện nay? Hiểu đúng trong 3 phút

Quy định lãi suất ngân hàng hiện nay hiểu nhanh

Đó là mức tối đa theo quy định, không phải mức mọi ngân hàng đều phải trả hoặc mọi người vay đều được hưởng. Các mức trần tiền gửi nêu trên nằm trong [Quyết định 2411/QĐ-NHNN](https://s-vnba-cdn.aicms.vn/vnba-media/24/11/13/quyet-dinh-so-2411-qd-nhnn_673455df22bd3.pdf), có hiệu lực từ 20/11/2024. Cách áp dụng được quy định tại [Thông tư 48/2024/TT-NHNN](https://vbpl.vn/TW/Pages/vbpq-toanvan.aspx?ItemID=170156).

Trần lãi suất tiền gửi áp dụng theo kỳ hạn nào?

Bảng chỉ nói về trần, không phải bảng lãi suất đang trả cho từng khách hàng. Một ngân hàng niêm yết 4,2%/năm cho kỳ hạn 3 tháng vẫn đúng quy định, dù trần là 4,75%/năm. Mốc 6 tháng cũng rất quan trọng: gửi đúng 6 tháng đã sang nhóm ngân hàng tự ấn định theo cung cầu vốn; gửi 5 tháng thì vẫn chịu trần kỳ hạn ngắn.

Thông tư 48/2024/TT-NHNN còn quy định trần tiền gửi bao gồm khoản chi khuyến mại dưới mọi hình thức. Nếu trả lãi đầu kỳ, trả lãi hằng tháng hoặc kèm ưu đãi, ngân hàng phải quy đổi để xét mức tối đa theo cách trả lãi cuối kỳ. Vì vậy, không thể lấy lãi niêm yết rồi cộng thêm giá trị quà tặng để kết luận tổng mức được trả vượt trần.

Vì sao không có một mức lãi suất chung cho mọi khoản tiền?

Người gửi tiền có thể để tiền trong tài khoản thanh toán, gửi vài tuần hoặc khóa tiền nhiều tháng. Ngân hàng sử dụng và cân đối các nguồn tiền đó theo những thời hạn khác nhau. Quy định đặt trần cho nhóm tiền gửi ngắn hạn bằng đồng Việt Nam; với kỳ hạn từ 6 tháng, ngân hàng định mức theo nhu cầu vốn trên thị trường. Bởi vậy, nhìn thấy hai kỳ hạn sát nhau nhưng lãi suất khác nhau không có nghĩa là bảng giá bị ghi sai.

Lãi suất điều hành cũng dễ bị hiểu nhầm. Đây là các mức Ngân hàng Nhà nước dùng trong hoạt động điều hành tiền tệ, không phải lãi suất tự động ghi vào sổ tiết kiệm hay hợp đồng vay của bạn. Mức áp dụng cho một khoản cụ thể còn phụ thuộc kỳ hạn, loại sản phẩm, điều kiện đi kèm và thỏa thuận với ngân hàng.

Khoản vay nào chịu trần lãi suất?

Theo quy định về cho vay được tập hợp trong [Văn bản hợp nhất 86/VBHN-NHNN ngày 30/06/2026](https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/van-ban-hop-nhat-so-86-vbhn-nhnn-470152.htm), ngân hàng và khách hàng thường thỏa thuận lãi suất. Một ngoại lệ là khoản vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam để phục vụ các nhu cầu vốn ưu tiên sau:

• Phát triển nông nghiệp, nông thôn.
• Thực hiện phương án kinh doanh hàng xuất khẩu.
• Phục vụ kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ và vừa.
• Phát triển công nghiệp hỗ trợ.
• Phục vụ kinh doanh của doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao hoặc doanh nghiệp công nghệ cao thuộc diện quy định.

Khách hàng còn phải được tổ chức cho vay đánh giá là có tình hình tài chính minh bạch, lành mạnh. Nói đơn giản, chỉ hoạt động trong một ngành thuộc danh sách trên chưa đủ để mặc nhiên nhận lãi suất theo trần ưu tiên. Ngân hàng phải xem mục đích dùng tiền, hồ sơ và điều kiện của người vay.

Theo [Quyết định 1125/QĐ-NHNN](https://vnba.org.vn/document/public-document/view?id=178&title=quyet-dinh-so-1125-qd-nhnn), mức tối đa cho khoản vay thuộc diện này là 4%/năm tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, trừ quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi mô; với 2 loại tổ chức được trừ, mức tối đa là 5%/năm. Quyết định có hiệu lực từ 19/06/2023. Khoản vay tiêu dùng hoặc vay dài hạn không tự động được áp mức 4%/năm.

Thử tính lãi bằng số

Các mức lãi suất trong bảng dưới đây đều là giả định để minh họa, không phải báo giá của ngân hàng. Giả sử số dư không đổi, lãi được tính theo số ngày thực tế trên cơ sở 365 ngày/năm, và kết quả được làm tròn đến đồng. Đây là cách tính giúp bạn đối chiếu tiền lãi; số tiền thực trả còn theo thỏa thuận của sản phẩm. [Thông tư 14/2017/TT-NHNN](https://vbpl.vn/nganhangnhanuoc/Pages/vbpq-toanvan.aspx?ItemID=125249) quy định phương pháp tính lãi và yêu cầu minh bạch cách tính.

Bảng cho thấy vì sao không thể lấy lãi suất năm rồi chia máy móc cho 12 tháng. Một kỳ gửi 3 tháng có số ngày thực tế tùy ngày bắt đầu và ngày đáo hạn. Với khoản vay trả gốc dần, dư nợ giảm thì lãi của các kỳ sau cũng phải tính trên số dư còn lại. Bạn có thể nhập số tiền, lãi suất và thời gian vào công cụ tính lãi tiết kiệm để tự đối chiếu ví dụ gửi tiền.

Rút tiền trước hạn có mất hết lãi không?

Không thể trả lời bằng một mức lãi chung cho mọi ngân hàng. Theo [Thông tư 04/2022/TT-NHNN](https://vbpl.vn/thanhhoa/Pages/vbpq-toanvan.aspx?ItemID=154314&Keyword=), nếu rút toàn bộ khoản tiền gửi trước hạn, lãi suất áp dụng tối đa bằng mức lãi suất tiền gửi không kỳ hạn thấp nhất của chính tổ chức đó, xét theo đối tượng khách hàng hoặc loại tiền gửi tại lúc rút. Vì vậy, mức 0,5%/năm trong bảng trần phía trên không có nghĩa mọi khoản rút sớm đều được tính đúng 0,5%/năm.

Nếu được rút một phần, phần rút sớm chịu cách tính lãi rút trước hạn; phần còn lại giữ mức lãi suất đang áp dụng cho khoản tiền gửi. Ví dụ giả định: gửi 100 triệu đồng trong 90 ngày ở mức 4,5%/năm, rồi rút 30 triệu đồng sau 30 ngày. Nếu lãi rút trước hạn giả định là 0,2%/năm, phần 30 triệu tạo khoảng 4.932 đồng lãi cho 30 ngày. Phần 70 triệu giữ đủ 90 ngày ở mức 4,5%/năm tạo khoảng 776.712 đồng. Tổng xấp xỉ 781.644 đồng. Bạn cần xem điều kiện sản phẩm để biết khoản tiền của mình có cho rút một phần hay không.

Lãi suất đổi giữa kỳ thì khoản của mình ra sao?

Với tiền gửi, hãy đọc mức lãi và cách tái tục ghi trên xác nhận gửi tiền. Nếu thỏa thuận ghi lãi cố định cho kỳ hiện tại, việc ngân hàng đổi bảng niêm yết sau ngày gửi không tự sửa mức đã thỏa thuận. Khi đến hạn và tự tái tục, mức áp dụng cho kỳ mới phụ thuộc điều kiện tái tục; đừng mặc định nó bằng kỳ cũ.

Với khoản vay, hợp đồng có thể ghi lãi cố định hoặc lãi điều chỉnh. Lãi điều chỉnh nghĩa là mức lãi được xác định lại theo những yếu tố và thời điểm đã thỏa thuận. Ví dụ hoàn toàn giả định: hợp đồng ghi lãi tham chiếu 7%/năm cộng biên độ 3 điểm phần trăm, thì mức tính ra là 10%/năm. Nếu tại một kỳ điều chỉnh, lãi tham chiếu dùng theo hợp đồng là 8%/năm, phép cộng cho ra 11%/năm. Đây chỉ là cách đọc công thức, không phải mức lãi của một ngân hàng hay nhận định về kỳ tới.

Trước khi ký, hãy tìm trong hợp đồng ngày bắt đầu tính lãi, ngày điều chỉnh, nguồn của lãi tham chiếu, biên độ, cách trả gốc và các khoản phí liên quan. Thiếu một trong các thông tin đó, chỉ nhìn con số lãi suất giới thiệu ban đầu sẽ khó tính được số tiền phải trả.

Trường hợp đặc biệt: gửi đô la Mỹ

Đừng lấy trần tiền gửi bằng đồng Việt Nam áp sang đô la Mỹ. Quy định về tiền gửi đô la Mỹ là một nhóm riêng: theo Quyết định 2410/QĐ-NHNN, mức lãi suất tiền gửi của cá nhân và tổ chức là 0%/năm, áp dụng từ 20/11/2024, như thông tin được Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam đăng tải](https://www.div.gov.vn/quy-dinh-ve-lai-suat-tien-gui-co-hieu-luc-tu-20-11-2024). 0% lãi tiền gửi không có nghĩa số tiền quy đổi sang đồng Việt Nam luôn giữ nguyên; đó là câu chuyện về tỷ giá. Bạn có thể theo dõi phần này ở [trang tỷ giá.

Hiểu lầm hay gặp

“Ngân hàng nào cũng phải trả 4,75% cho sổ 3 tháng.” Sai. 4,75%/năm là trần cho nhóm từ 1 đến dưới 6 tháng tại ngân hàng. Mức niêm yết có thể thấp hơn và điều kiện của từng sản phẩm có thể khác nhau.

“Sổ ghi 4,5% thì rút sau 1 tháng vẫn nhận lãi 4,5%.” Sai nếu đó là khoản gửi có kỳ hạn được rút trước ngày đáo hạn. Phần rút sớm áp dụng quy định riêng về lãi rút trước hạn. Hãy phân biệt rút hết với rút một phần.

“Vay ngân hàng thì lãi không được quá 4%.” Sai. Trần 4%/năm chỉ gắn với khoản vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam thuộc nhu cầu vốn ưu tiên, tại loại tổ chức cho vay tương ứng, khi khách hàng đáp ứng điều kiện. Khoản vay khác cần đọc mức lãi và cách điều chỉnh trong hợp đồng.

Kiểm tra ở đâu khi con số thực tế khác ví dụ?

Bài này giải thích cách áp dụng quy định, không thể xác định lãi thực nhận hoặc lãi phải trả của một hợp đồng chưa được xem. Biểu lãi suất có thể đổi theo ngày; khoản tiền cụ thể còn phụ thuộc thời điểm gửi hoặc giải ngân, số ngày tính lãi, điều kiện rút sớm và thỏa thuận đã ký.

Để kiểm tra một con số, hãy đối chiếu 3 nơi: quyết định và thông tư trên trang Ngân hàng Nhà nước hoặc cơ sở dữ liệu văn bản pháp luật; biểu lãi suất trên trang chính thức của tổ chức tín dụng; rồi đến xác nhận tiền gửi hoặc hợp đồng vay của chính bạn. Nếu hai cách tính cho kết quả khác nhau, hãy yêu cầu tổ chức tín dụng giải thích bằng văn bản, ghi rõ số dư, số ngày và mức lãi đã dùng. Vấn đề về hiệu lực văn bản hoặc tranh chấp cụ thể cần hỏi Ngân hàng Nhà nước hoặc cơ quan có thẩm quyền. Các công cụ tra cứu giúp kiểm phép tính, nhưng không thay thế điều khoản hợp đồng.

Hỏi nhanh

Gửi 5 tháng có bị giới hạn lãi suất không?

Có. Tiền gửi bằng đồng Việt Nam kỳ hạn 5 tháng thuộc nhóm từ 1 tháng đến dưới 6 tháng. Trần tại ngân hàng theo Quyết định 2411/QĐ-NHNN là 4,75%/năm.

Gửi đúng 6 tháng có còn chịu trần 4,75% không?

Không thuộc nhóm trần kỳ hạn ngắn đó. Từ 6 tháng trở lên, ngân hàng ấn định lãi suất theo cung cầu vốn. Số bạn nhận là mức và điều kiện được thỏa thuận cho khoản gửi của mình.

Rút một phần sổ tiết kiệm thì phần còn lại có mất lãi kỳ hạn không?

Theo quy định về rút trước hạn, phần còn lại giữ mức lãi suất đang áp dụng cho khoản tiền gửi. Phần rút sớm được tính riêng. Hãy kiểm tra điều kiện sản phẩm và yêu cầu bảng tính của ngân hàng để biết số tiền cụ thể.