Cất giữ vàng ở đâu cho an toàn?

Cất vàng ở đâu là an toàn nhất?

So nhanh ba cách

Không cách nào thắng cả ba mặt. Chọn cách nào là chọn bạn chịu được điểm yếu nào.

Để tại nhà

Được: lấy ra bất cứ lúc nào, không tốn phí hằng năm, không ai biết bạn có bao nhiêu.

Mất: rủi ro trộm cắp, cháy nổ, và rủi ro chính bạn quên chỗ giấu. Két sắt tốt cũng là một khoản đầu tư ban đầu.

Nếu chọn cách này, két nên được bắt vít cố định vào tường hoặc sàn. Két rời có thể bị mang đi nguyên cái.

Vài điểm hay bị bỏ sót khi mua két:

• Chỗ đặt — góc khuất, không nhìn thấy từ cửa, không nằm chung phòng khách
• Mã mở — đổi mã mặc định của nhà sản xuất ngay khi nhận két
• Chìa dự phòng — cất chỗ khác, đừng để cạnh két
• Người nhà — ít nhất một người biết cách mở khi bạn vắng mặt

Chống cháy và chống trộm là hai tính năng khác nhau. Két chống cháy giữ giấy tờ khỏi hư khi có hoả hoạn nhưng vỏ thường mỏng. Két chống trộm dày và nặng hơn nhưng chưa chắc chịu nhiệt lâu. Hỏi rõ két mình mua nghiêng về bên nào.

Thuê két an toàn ngân hàng

Được: an toàn cao nhất trong ba cách, có bảo vệ và hệ thống giám sát chuyên nghiệp.

Mất: tốn phí thuê hằng năm, và chỉ lấy được trong giờ làm việc. Cần vàng gấp vào tối thứ bảy thì chịu.

Phí tuỳ kích thước két và tuỳ ngân hàng. Hỏi rõ trước cả phí thuê lẫn điều kiện mở két khi có sự cố.

Bốn câu nên hỏi ngay tại quầy trước khi ký:

• Phí một năm bao nhiêu, có phí đặt cọc chìa khoá không
• Mất chìa thì phá két hết bao nhiêu, ai chịu
• Ngoài chủ két, ai được uỷ quyền mở, thủ tục thế nào
• Người nhà cần giấy tờ gì để mở két khi chủ két qua đời

Ngân hàng thường không biết bên trong két có gì — họ cho thuê chỗ trống, không nhận giữ tài sản. Nghĩa là nếu mất mát, phần bồi thường thường giới hạn theo hợp đồng chứ không theo giá trị vàng bạn để trong đó. Đọc kỹ điều khoản này, đây là chỗ nhiều người hiểu nhầm nhất.

Thử tính phí cho dễ hình dung

Giả sử bạn thuê một két nhỏ 1,5 triệu đồng một năm để cất số vàng trị giá 300 triệu đồng. Phí năm bằng 0,5% giá trị số vàng.

Đổi cách nhìn cho dễ so:

Cùng một khoản phí, cất càng nhiều thì phí tính theo phần trăm càng nhẹ. Đây là lý do két ngân hàng thường hợp với số lượng lớn hơn là vài chỉ.

Số trong bảng là giả định để tập ước lượng, không phải bảng phí thật của ngân hàng nào. Phí thật khác nhau theo kích thước két, theo ngân hàng và theo thời điểm — hỏi trực tiếp nơi bạn định thuê.

Gửi tiệm vàng giữ hộ

Một số nơi nhận giữ hộ vàng khách mua tại đó. Tiện ở chỗ bán lại nhanh.

Nhưng đây là cách phụ thuộc vào uy tín của một doanh nghiệp cụ thể. Nếu chọn, nên có giấy tờ xác nhận rõ ràng và tìm hiểu kỹ nơi mình gửi.

Giấy xác nhận nên ghi đủ: loại vàng, tuổi vàng, trọng lượng, số seri nếu là vàng miếng, ngày gửi, và điều kiện lấy ra. Giấy chỉ ghi chung chung "giữ hộ vàng của khách" thì lúc có chuyện rất khó nói.

Một điểm cần rõ ngay từ đầu: khi lấy ra, bạn nhận lại đúng miếng vàng đã gửi hay chỉ nhận vàng cùng loại cùng trọng lượng? Hai chuyện này khác nhau, nhất là với vàng miếng có số seri.

Ba nguyên tắc chung

• Đừng để một chỗ nếu số lượng lớn
• Ghi lại loại, trọng lượng, ngày mua, nơi mua — để đối chiếu về sau và để người nhà biết khi cần
• Đừng kể với nhiều người về số lượng mình có

Nên chia ra bao nhiêu chỗ?

Không có con số đúng cho mọi người, nhưng nguyên tắc thì rõ: số lượng càng lớn càng không nên để một chỗ.

Cách nhiều người làm: giữ một phần nhỏ ở nhà để dùng khi cần gấp, phần lớn còn lại cất nơi an toàn hơn. Như vậy vừa có sẵn khi cần vừa không đặt hết rủi ro vào một chỗ.

Ghi sổ là việc hay bị bỏ qua

Cất kỹ mà không ai biết cũng là một rủi ro. Nên ghi lại ở nơi tin cậy: loại vàng gì, bao nhiêu chỉ, mua ngày nào, ở đâu, đang cất chỗ nào.

Sổ này không cần phức tạp, chỉ cần đủ để người nhà tìm được khi bạn không có mặt.

Một mẹo nhỏ: chụp lại hoá đơn mua và số seri trên miếng vàng, cất bản chụp tách khỏi chỗ để vàng. Mất vàng mà còn giữ được thông tin này thì việc trình báo và đối chiếu về sau dễ hơn nhiều.

Vàng miếng dễ cất hơn nữ trang

Vàng miếng gọn, có bao bì bảo vệ, không sợ trầy xước làm mất giá. Nữ trang thì cần hộp riêng, tránh cọ xát, và bạc thì còn dễ xỉn màu khi tiếp xúc không khí.

Riêng vàng miếng, bao bì rách hoặc bị bóc là mất giá khi bán lại. Nhiều nơi mua vào trừ tiền với miếng vàng đã bung vỉ, vì phải kiểm định lại. Đừng bóc ra xem cho vui.

Bạc miếng và bạc thỏi thì nên để trong túi kín, tránh không khí ẩm. Bạc xỉn không mất chất nhưng nhìn cũ, và đánh bóng lại thì hao một chút.

Xem thêm bài vàng nhẫn và vàng miếng khác nhau chỗ nào.

Ba hiểu lầm hay gặp

"Két ngân hàng thì ngân hàng đền nếu mất." Không hẳn. Phần lớn hợp đồng là thuê chỗ trống, ngân hàng không biết và không xác nhận bên trong có gì. Mức bồi thường theo hợp đồng, thường thấp hơn nhiều so với giá trị thật bạn cất.

"Giấu kỹ là an toàn." Chỗ giấu càng lạ thì càng dễ quên và người nhà càng khó tìm. Đã có người cất vàng trong đồ vật rồi vô tình bỏ đi cả món đồ đó.

"Nhà có camera là đủ." Camera ghi lại chuyện đã xảy ra, không ngăn được chuyện xảy ra. Nó là bằng chứng, không phải lớp bảo vệ.

Hỏi nhanh

Cất vàng ở nhà có phải khai báo gì không?

Vàng mua hợp pháp, có hoá đơn thì cất ở nhà là việc bình thường, không phải khai báo. Giữ hoá đơn là để chứng minh nguồn gốc khi cần, ví dụ lúc bán lại hoặc lúc có tranh chấp trong nhà.

Thuê két ngân hàng cần giấy tờ gì?

Thường là căn cước công dân và hợp đồng thuê ký tại quầy. Một số nơi yêu cầu bạn có tài khoản mở sẵn tại ngân hàng đó. Gọi hỏi trước để khỏi đi hai lần.

Cất lâu vàng có bị hao không?

Vàng không gỉ, không hao theo thời gian. Thứ hao là bao bì, tem niêm và độ mới của món — nhất là nữ trang bị cọ xát. Bạc thì xỉn màu nhưng khối lượng vẫn nguyên.

Xem bảng giá vàng để tham khảo số liệu.

Mười lượng vàng to bằng chừng nào?

Mười lượng vàng miếng chỉ chiếm khoảng 19 cm³, nhỏ hơn một hộp diêm.

Nên chỗ chứa gần như không bao giờ là vấn đề.

Cái đáng lo là an toàn, giấy tờ đi kèm, và món vàng có bị trầy hay không.

Vàng 24K độ cứng Mohs khoảng 2,5 nên để chung với vật cứng là có vết ngay.

Trang ghi giá vàng SJC 265 ngày: khoảng cách mua bán trung vị 3 triệu đồng mỗi lượng, ngày hẹp nhất 1 triệu, ngày rộng nhất 5 triệu.

Khoảng cách đó mới là thứ ăn vào tiền của bạn, lớn hơn hẳn mọi rủi ro về chỗ cất.

Nhắc lại

Trang không giữ hộ vàng, không giới thiệu dịch vụ nào và không đưa ra lời khuyên đầu tư. Số liệu chỉ để tham khảo.